Elif Savas Felsen – Yazilar

Elif Savas Felsen – Yazilar header image 2

12 Üzüm Tanesi:

December 29th, 2004 · No Comments

Julius Sezar yeni yılın tarihini 25 Mart’tan 1 Ocak’a değiştirmeye karar verdiğinde  planlarında yılbaşı gecesini kafasında huni, ağzında düdük, hoplayıp zıplayarak geçirmek var mıydı bilemiyorum. Masasının orta yerini kızarmış hindinin süslediğini de hiç sanmam. Hindi Amerika kıtasına ait bir yaratık. Dünyanın en şanlı komutanı dahi okyanusu geçecek denizcilik teknolojisi olmadan aşçısının kızarmış hindi  pişirmesini bekleyemez. Sezar’ın yılbaşı partisinde menüde neler olduğunu bilmemekle beraber emin olduğum  birşey var: Romalılar’ın davetlerinde hiçbir masraftan kaçınılmıyordu. Şu ziyafet menüsüne bakıp da zamanda yolculuk yapmayı hayal etmemek mümkün mü:

İstiridye, ton balığı lakerdası, ağır ateşte pişmiş yumurta, zeytin, peynir, incir, doldurulmuş kuş, çeşitli soslarla domuz, sülün, yaban domuzu, tavşan, antilop, ceylan ve hatta flamingo ve üstüne kızarmış hurma ile dondurma. Boşuna alçak sehpaların etrafına dizilmiş sedirlerde yan yatarak yemiyordu bu millet!

 

Bugün İtalyanlar ziyafet sofralarını böyle şaşaalı yemeklerle donatmıyorlar ama yeni yıla girerken yediklerine sembolik anlamlar yüklemekten de geri kalmıyorlar: para ve bol şans için mercimek, toprağın zenginliği için domuz. Ve tabii yanında lezzetli bir kadeh şarap. Veya iki kadeh. Haydi bir şişe diyelim de tam olsun!

 

Yeni yıl, dünyanın pekçok ülkesinde her çeşit ırktan, dinden, dilden insanın birlikte kutladığı tek gün olmalı.  Kutlamalar güneşi ilk gören  Christmas Adası’nda başlıyor, Samoa Adaları’nda sona eriyor. Yeni yıl gecesinde Christmas Adası sakinleri çeşit çeşit balık yerken, Samoa Adalılar ise… yine çeşit çeşit balık yiyorlar!

 

İskoçlar, yeni yılı en hakkını vererek kutlayan milletlerden biri. “Hogmanay” yılbaşı gelenekleri İskoçlar’ın kendisi kadar eski. Kelimenin kökü tarihin karanlıklarına gömülmüş olmakla birlikte, Hogmanay Festivali hala tüm canlılığıyla kutlanmakta. Aile, akraba ve dostlar özenle hazırlanmış yemeklerin sıralandığı zevkli bir sofrada biraraya geliyor. Ama yiyip içmeye başlamadan  önce 31 Aralık günü yapılması gereken işler var: Ev temizlenecek, şöminedeki küller atılacak, çocuklara hediyeler alınacak, ve en önemlisi; borçlar ödenecek. Ancak bütün bunları tamamladıktan sonra kapının eşiğine astığımız ökseotu altında sevdiğimizin dudağına öpücük kondurup masaya oturabiliriz. Bir parça Haggis (yulaf, kıyılmış ciğer, içyağı, soğan ve baharatlar koyun midesine doldurulup haşlanarak pişiriliyor), yanında kök sebzeler, tütsülenmiş somon ve üstüne bir dilim kuru meyvelik kek.

 

Hristiyan toplumların birçoğunda yeni yıl kutlamalarının altı gün önceye denk gelen Noel yortusunun yorgunluğuyla gölgelendiği doğru. Örneğin Noel’de şatafatlı masalar donatan Amerikalılar, yeni yılı birkaç çerez ve bol alkolle geçiştiriyorlar. Ama Fransızlar’ı mutfakta yormak mümkün mü? Ellerine yemek için sebep verin, hergün bayram olsun! Foie gras (fua gra: kaz ciğerinden yapılan bir çeşit pate), tuzlu-tatlı turta çeşitleri, çiğ istiridye, escargot (eskargo: tereyağ, sarımsak ve kendi etiyle doldurulmuş salyangoz) ve tabii şampanya, şampanya, şampanya…

 

Komşumuz Yunanistan’da yeni yıla girerken yenmek üzere pişirilen kekin adı Vaselopita. İçine saklanan madeni parayı bulana yeni yıl (eğer dişçi masraflariyla  değilse!) iyi şans vaatleriyle geliyor. Yılbaşı gecesi rüyasında ileride evleneceği erkeğin kim olacağını görmek isteyen kızlara: kimse görmeden Vaselopita’dan kopardığın ilk lokmayı sakla. Geceyarısı odanda yanlız başınayken lokmanın üzerine tereyağ ve bal sür. Sonra kuzeye bakan bir pencereyi aç ve de ki:

 

Ah Ocak, ilahilerin ayı,

Gideceğin yerde, dünyanın bitiminde,

Ve oralardan geri geldiğinde,

Kaderlerin kaderleri var, benim kaderim de…

Eğer zengin ve iyiyse söyle gelsin, bulsun beni.

Eğer fakirse kabulümdür yine de.

 

Lokmanı cam kenarına bırakıp uyu. Rüyanda gelecekteki kocanı göreceksin!

 

Yeni yılda kalbinizin İspanyolca çarpmasını istiyorsaniz size bir sır verebilirim: Geceyarısı saat tam onikiyi vururken her vuruşta bir üzüm atın ağzınıza. Göreceksiniz, 2005’te yerinizde duramayacaksınız!

 

Vaselopita:

 

1 bardak katıyağ, oda sıcaklığında

2 bardak tozşeker

3 bardak un

6 yumurta

2 çay kaşığı kabartma tozu

½ çay kaşığı karbonat

1 bardak ılık süt

3 yemek kaşığı limon suyu

1/3 bardak badem (kabuğu soyulmuş, orta ateşte, yağsız tavada altın sarısına dönene kadar çevrilmiş ve iri parçalanmış)

2 çorba kaşığı pudraşekeri

1 çorba kaşığı tozşeker

 

Fırın 175 dereceye ısıtılacak. Bir kek kalıbı iyice yağlanacak. Bir kapta katıyağ ve 2 bardak tozşeker iyice karıştırılacak. Un eklenerek yine çok iyi karıştırılacak. Yumurtalar tek tek eklenecek. (Her yumurtadan sonra hamuru iyice karıştırmak lazım.) Kabartma tozu ile süt, karbonatla limon suyu karıştırılacak, hepsi hamura eklenip karıştırılacak. Hamur kalıba dökülüp fırına verilecek. Yirmi dakika sonra üzerine bademler ve 1 çorba kaşığı tozşeker serpilecek. 20-30 dakika kadar daha pişirilecek. (Kekin piştiğini anlamak için bir kürdan sokup çıkartın. Kürdanda ıslak hamur olmamalı.) Keke küçük bir delik açılıp temiz bir madeni para yerleştirilecek. Kekin üzerine pudraşekeri serpilecek. 10 dakika bekletilip üzerine kapatılan tabağa ters çevrilerek kalıptan çıkarılacak. Ilık olarak yenilecek.

 

Kekin ilk dilimini evin en küçük bireyine yedirmeyi, ikinci ve üçüncü dilimleri Kapadokyalı Aziz Vasilis ve bir fakir hatırına bırakmayı unutmayın.

 

Yemekçe: Kadınlar depresyona girince ya yerler, ya da çarşıya çıkarlar. Erkekler depresyona girince başka ülkeleri istila ederler. Tamamıyla farklı iki kafa yapısı! Elaine Boosler, komedyen

 

Tags: Lezzet/ Peynir Gemisi

0 responses so far ↓

  • There are no comments yet...Kick things off by filling out the form below.

Leave a Comment