Elif Savas Felsen – Yazilar

Elif Savas Felsen – Yazilar header image 2

Meyve misin, Sebze mi?

October 5th, 2012 · 3 Comments

Çocuktan al haberi derler, geçen hafta çocuk sayesinde meyvemi, sebzemi öğrendim. Artık hangisi nedir, bileceğim. Umarım!

Oğlumla sınıf projesi olarak neye meyve, neye sebze derler, farkları nedir ve neden herkes meyve sebzesini yanlış biliyor diye bir konuya soyunduk. İyiki de soyunmuşuz! Meğer ben de pek birşey bilmiyormuşum. Oğlanla sokaklarda, pazarlarda, restoranlarda sorduk ve çoğu insan da benim gibi, farklarını bilmiyor.

Gülmeyin, gülmeyin! Hele hiç ayıplamayın! Şimdi hiç internetten araştırmadan cevaplayın bakalım: Karnıbahar meyve midir, sebze mi? Karnıbahar sebzedir ama hem de çiçektir. Kolay bir soruyla başladım ki, okumayı sürdüresiniz. Şimdi daha zoru: Domates meyve midir, sebze mi? Sebze dediyseniz sınıfta kaldınız. Domates meyvedir! Doğrusu ben bunu doğru biliyordum. Hatta eskiden ikide birde birilerine sorup, yanlış cevap alıp, dalgamı geçmeyi de pek severdim. İtiraf ediyorum. Ama dersimi aldım, dalga geçecek halim filan kalmadı. Bu kadar zaman bu dünyada yaşamışım, bu kadar mürekkep yalamışım, okul sıralarında dirsek çürütmüşüm, mesela dolmalık biberin botanik olarak aslında bir meyve olduğunu bilmeden gelip geçecekmişim hayattan!  Evet efenim, meğer bizim kırk yıllık biber meyve imiş! Ve patlıcan. Ve hatta mercimek!!!

Anlaşılan o ki, bir bitkiyi nasıl yediğimiz, onun ne olduğu hakkında yanlış bir imaj bırakıyor aklımızın köşesinde. Eğer tuzlu yiyorsa sebze diyoruz, tatlı yiyorsak meyve. Mesela avokadoyu tuz, limon ve sarımsakla ezerek yiyen Meksikalılar, sebze mi, meyve mi sorusuna sebze diye cevap verirlermiş. Oysa milk shake gibi şekerli yiyen Brazilyalılar meyve dermiş. Doğrusu hangisi? Avokado, avokado ağacının meyvesidir.

En basit açıklamasıyla, eğer bir bitkinin bahsettiğimiz bölümünde çekirdek varsa, o meyvedir. Bitkilerin diğer yenebilen bölümlerine, örneğin yaprak, sap ve köküne sebze denir. Tuzla şekerle ilgisi yok.  Türk Mutfağı, meyvelerin et, tavukla pişirildiği tariflerini kaybetmemiş olsaydı, mutlaka meyve-sebze farkına daha açık fikirli yaklaşabilirdik. Kayısılı etler, kuru meyveli tavuklar, meyvelerin tuzlu yiyeceklerle de yendiğini hatırlatıyor. Örneğin ben geçenlerde Malta Eriği ağacımdan topladığım meyvelerle bir kebap yaptım ki, Lezzet okurlarının ağzına layık! Bir meyve, bir köfte şeklinde sıralanan bu kebapın tatlılı, ekşili, kıymalı nefis tadı meyveyi tuzlu düşünemeyen, daha tutucu damaklar için bile denemeye değer.

Sonra hatırladım ki, Gavur Dağı salatasına nar ekşisi koyar, yine tuzluda tatlının peşine düşeriz. Zeytinyağlı dolmalarımıza kuru üzüm koymazsak olmaz. Çok bol soğan, uzun uzun pişirilince neredeyse tatlılaşır. Mevsimsiz domatesin tadına, şekerle müdahale ederiz.

 

Ya tatlı yenen sebzeler? İşte o konuda biraz düşünmem gerekti. Ispanaklı keki biliyorum mesela. Bezelye ve taze fasulye de botanik açıdan meyve ama zeytinyağlılara eklediğimiz bir çimdik şekerden başka tatlısı olmuyor bunların. Sonra biraz daha zorladım hafızamı ve havuçlu keki hatırladım. Ama çikolata ve kabaklı kek uymadı mesela. Çünkü kabak aslında meyvedir! Ve tabii bal kabağı da. Çin ve Japon mutfaklarında, tatlılarda kullanılan şekerli kuru fasulye ezmesini de kullanamadım listede. Çünkü fasulye de meyve.

Oğlumla projemizi, bir meyveli tuzlu yemek (Malta Erikli kebap) ve şekerli sebze(havuçlu muffin) pişirerek sona erdirdik. Öğretmeninden tam not aldı.

Bundan böyle, sabah kahvaltınızı yaparken hatırlayın: Türk kahvaltısında bolca meyve yenir! Zeytin, domates, hıyar ve biber. Hepsi meyve! Türk Mutfağı’nın sultanı, patlıcan da meyve. Meğer ne çok meyve yiyormuşuz da haberimiz yok!

 

Tags: Lezzet/ Peynir Gemisi

3 responses so far ↓

  • 1 miley // Nov 1, 2012 at 6:23 am

    hıç bılgı yokk

  • 2 Miray // Mar 6, 2013 at 4:51 am

    Sitenizi yeni bukdum. Doğrusu bi arkadaşım tavsiyesi ile.. Çok eğlenceli tebrik ederim :)

  • 3 Gül canım Gül // Sep 18, 2013 at 9:39 am

    Çok güzel. bize hocamız kabak salatalık domates patlıcanı sordu meyve dedim doğru çıktı

Leave a Comment