Elif Savas Felsen – Yazilar

Elif Savas Felsen – Yazilar header image 2

Dünyayı Değiştiren Yiyecekler

January 10th, 2014 · No Comments

 

Amerika kıtasını beyazlara buldurtan- kıtada binlerce yıldır yaşayan yerli insanla olduğuna göre, keşfeden demek onlara saygısızlık olur- Kristof Colomb, ayak bastığı kıtanın Asya değil, bambaşka bir yer olduğunu bilemeden öldü. Kıtanın da ismini Colombus’dan çok sonra gelen Amerigo Vespucci isimlendirdi. Amerika kıtasının Avrupa tarafından “farkedilmesi”, bilinen dünyanın dengesini alt üst etti, örneğin Osmanlı’nın elindeki toprakların önemini kaybetmesinin sebeplerinden biri de yeni yolların, toprakların ve doğal kaynakların Avrupa’ya açılmasıdır. Avrupa denizlere akarken, Osmanlı karada sıkışıp kalmıştı. Ama bu kadar genel tarih yeter, ya kıtanın bulunuşu bizim gibi her taşın altında yemek arayan, yemekbaz insanlar için ne önem taşıyor?

Bir kere, Amerika bulunamasaydı hiçbirimiz domates çorbası, kızartmaya domates sosu, makarnaya domates bilmeyecektik. Oysa domates Anadolu yemek kültürünün ne kadar da önemli bir malzemesidir! Domates, salçasız mutfak mı olur? Amerika kıtasının keşfinden önceki Anadolu mutfağına bakarsanız, yemeklerin beyaz olduğunu göreceksiniz. Şimdi her eli,mize geçirdiğimiz yemeğe salça çalarak işi kotarıveriyoruz. Domatesin yemeğe kattığı şeker ve ekşilik tatlarına o kadar alışığız ki, neredeyse o tat alma hücrelerimiz körelmiş gibi. Oysa mesela Osmanlı yemeklerinde ballı, ezilmiş bademli, yumurtalı soslar vardır.

Domatesin mutfaklarımıza girişini büyük coşkuyla kutluyorum ancak farklı farklı soslarımızı, tatlarımızı ele geçirip mutfağımızdan atmış olmasını da kınamadan geçemeyeceğim!

Pekiyi, çikolatasız bir hayata ne dersiniz? Zor. Bence, hem de çok zor! Oysa çikolata bizlere yeni sayılır. Mayalar’dan Aztekler yoluyla İspanyollar’a tanıtılmış bir bitkinin çekirdekleri. Hem de ne bitki! Cennette otururken yolunu kaybetmiş olmalı! Amerika’nın yerli ahalisi çikolatayı şekersiz yerdi. Onlar için bir çeşit ttalı değil, hatta içine kırmızı biber kattıkları bir içecek. Ben tatlı olmayan, orijinal haline yakın şeklinden de içtim. Aslında çikolatanın şeker yüzünden es geçtiğimiz tatlarına uyandırıyor insanı. Hele çikolatanın kalitesi yüksek ise, neredeyse tercih edeceğim bir tat. Bir de Meksikalılar’ın çikolata soslu (soslarına mole deniyor ve her sosun en az 10 malzemesi var!) tavuk yemeği vardır ki, Meksika kültürünün yoğun olduğu şehrimde bolca yemek mümkün. O da şaşılası kadar lezzetli bir yemek. Ama Avrupalılar’a çikolatayı şekerle karıştırmayı akıl ettikleri için müteşekkirim! Hakikaten izah edilemez nefasette bir tat! Ancak Amerika’nın yerlilerine de yüzlerce yıldır şekerlendirilmiş çikolatalarının asıl pişirilme yöntemlerine sahip çıktıkları için buradan teşekkürlerimi sunmak isterim!

Sırada vanilya var. Vanilya şimdi elimizi uzattığımızda devirdiğimiz, mutfaktaki kahverenkli sıvı. Oysa upuzun bir fasulyeden çıkar, tavsiye ederim, imkanınız olur da bitkisinden tadarsanız anilyaya bakışınız sonsuza kadar değişecek. O kadar nefis bir koku, keklere serpiştirip durduğumuz kimyasal vanilya şeysiyle uzaktan yakından alakası yok!

Yazının tam bu noktasında unutmadan: geçen ayki mini bilgi yarışmasını kazanan yok. Tahminler çok çok yakın ihtimallerden, ne alaka, hiç olur mu’lara uzanan, ama çoğu bilgili tahminler. Belki ben soruyu güzel soramamışımdır: çileği başka meyvalardan ayıran en önemli özelliği nedir diye sormuştum. Cevap: tohumlarının meyvesinin dışında olması tabii!

Bu ayki sorum şu: Amerika kıtasından Eski Dünya’ya gelen diğer iki yiyeceğin adları! Cevapları info@elifsavas.com a yollayın. O zamana kadar ağız tadıyla kalın!!!

Tags: Lezzet/ Peynir Gemisi

0 responses so far ↓

  • There are no comments yet...Kick things off by filling out the form below.

Leave a Comment